Ρόδι, ο καρπός τον Ολύμπιων θεών

"Όσες ρώγες έχει το ρόδι τόσες λίρες να έχει η τσέπη μας όλη τη χρονιά", εύχεται την Πρωτοχρονιά ο νοικοκύρης κάθε σπιτιού και φαίνεται πως την παραδοσιακή αυτή ευχή αποφάσισαν να κάνουν πράξη οι Έλληνες παραγωγοί- όσοι τουλάχιστον έλαβαν τη μεγάλη απόφαση να εγκαταλείψουν παραδοσιακές καλλιέργειες και να στραφούν σε νέες, πιο προσοδοφόρες και γούρικες, αφού η ροδιά θεωρείται σύμβολο καλοτυχίας και αφθονίας.

Στην Ελλάδα, η καλλιέργεια ροδιάς βρίσκεται σε "νηπιακό" στάδιο και η καλλιεργούμενη έκταση δεν υπερβαίνει συνολικά τα 20.000 στρέμματα, αλλά στα επόμενα χρόνια αναμένεται να αυξηθεί κατακόρυφα, όπως αναφέρουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ παραγωγοί.

Υπενθυμίζεται ότι, βάσει των στοιχείων του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η παραγωγή ροδιού το 2007 έφθανε στη χώρα μας τα 4.000 στρέμματα, όταν το 2005 ήταν κάτι λιγότερο από 1.000 στρέμματα και το 1994 μόλις 500.

Το σύνολο της παγκόσμιας παραγωγής είναι περίπου 2.250.000 τόνοι, με τα "ηνία" να κρατά η Ινδία (1.200.000 τόνους) και να ακολουθούν το Ιράν (650.000 τόνους) και οι ΗΠΑ (100.000 τόνους), όπως προκύπτει από στοιχεία του Εθνικού Ιδρύματος Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ).

Βάσει των στοιχείων αυτών, η ελληνική αγορά απορροφά ποσότητες ροδιών που κυμαίνονται μεταξύ 1.000-1.200 τόνων, εκ των οποίων οι 800 τόνοι εισάγονται. Οι εισαγόμενες ποσότητες αφορούν, κυρίως, ρόδια ξινών ή ημίξινων ποικιλιών, που χαρακτηρίζονται από πολύ καλή εξωτερική εμφάνιση. Επισημαίνεται ότι, η ελληνική αγορά εισάγει μεγάλες ποσότητες ροδιών, κυρίως από Τουρκία, Ιράν, Ινδία, Αίγυπτο και Ισραήλ.

"Ο αγροτικός κόσμος στη χώρα μας έχει βαρεθεί να μετράει πενταροδεκάρες και να χρωστάει", τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ροδοπαραγωγός, Κώστας Τσατλάκης προσθέτοντας, "η καλλιέργεια ροδιάς εξασφαλίζει τα προς το ζην και αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη, από οικονομικής πλευράς, παραγωγή".

Στη Ροδόπη, με την καλλιέργεια ροδιάς απασχολούνται 27 παραγωγοί, ενώ στο προσεχές διάστημα ο αριθμός τους θα αυξηθεί σημαντικά, αφού το ενδιαφέρον που εκδηλώνεται είναι ιδιαίτερα έντονο. Η καλλιεργούμενη έκταση ανέρχεται σε 600 στρέμματα και η απόδοση υπολογίζεται σε 2 τόνους/ στρέμμα. Η απορρόφηση του προϊόντος είναι ήδη εξασφαλισμένη, αφού έχει υπογραφεί σύμβαση με ελληνική εταιρία στα Γιαννιτσά, που "αγοράζει" όλο το προϊόν, τόνισε ο κ. Τσατλάκης, προσθέτοντας ότι, εντός του επόμενου διμήνου, θα γίνει πραγματικότητα ο Συνεταιρισμός στην περιοχή.

Στο Νομό Κιλκίς, με την καλλιέργεια ροδιάς ασχολούνται περί τους 150 παραγωγούς και η καλλιεργούμενη έκταση ανέρχεται σε 2.000 στρέμματα. Στο Νομό Πέλλας, ισραηλινή εταιρία, που δραστηριοποιείται στο χώρο κατασκευής αρδευτικών συστημάτων, προωθεί την καλλιέργεια ροδιάς με όρους συμβολαιακής γεωργίας και συνολικά έχουν εγκατασταθεί περί τα 1.200 στρέμματα.

Στο Νομό Δράμας, με την καλλιέργεια ροδιάς απασχολούνται 250 παραγωγοί και η καλλιεργούμενη έκταση φθάνει τα 3.000 στρέμματα, με την απόδοση να διαμορφώνεται σε 150-200 κιλά/στρέμμα, όπως σημείωσε ο ροδοπαραγωγός Γρηγόρης Αργυρίου. Μάλιστα, ο ίδιος αποκάλυψε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο διαπραγματεύσεων με εταιρίες σε Ρωσία και Αγγλία, προκειμένου να υπογραφεί συμφωνία για απορρόφηση μέρους του προϊόντος που παράγουν.

Κόστος Εγκατάστασης

Το κόστος εγκατάστασης της φυτείας ανέρχεται περίπου στα 1330€/στρέμμα, και περιλαμβάνει τις δαπάνες που πραγματοποιούνται κατά τα πρώτα τρία χρόνια, όσο δηλαδή θεωρείται ότι διαρκεί η περίοδος εγκατάστασής της. Κατά το πρώτο έτος, οι δαπάνες εγκατάστασης προέρχονται, κατά κύριο λόγο, από τα δενδρύλλια και το αρδευτικό σύστημα. Η εργασία περιλαμβάνει κυρίως τη χάραξη του δενδρώνα, τη φύτευση των δενδρυλλίων και την τοποθέτηση των καλαμιών υποστήριξης.

Η εργασία καταλαμβάνει πολύ μικρό ποσοστό στις συνολικές δαπάνες εγκατάστασης, λόγω της αυξημένης συμμετοχής του σταθερού κεφαλαίου (84%), ενώ το μεταβλητό κεφάλαιο αποτελείται, ουσιαστικά, από το κόστος του πετρελαίου, αφού κατά το πρώτο έτος, δεν εφαρμόζονται λιπάνσεις και φυτοφάρμακα.

Μετά το δεύτερο έτος, παρατηρείται μία μεγάλη μείωση των δαπανών, καθώς οι μεγάλες δαπάνες της αγοράς δενδρυλλίων και του συστήματος άρδευσης έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, ενώ στο τρίτο και τελευταίο έτος εγκατάστασης, τα δέντρα αρχίζουν να μπαίνουν σε παραγωγή καλύπτοντας έτσι μικρό μέρος των δαπανών.

Ρόδι, ο καρπός τον Ολύμπιων θεών

Το ρόδι, σύμβολο ζωής, γονιμότητας και ευημερίας, είναι ο καρπός που, από τα πανάρχαια χρόνια, θεοί και άνθρωποι λάτρεψαν. Οι μικροσκοπικοί κόκκινοι, ζουμεροί και γλυκόξινοι σπόροι του αποτελούν μια ξεχωριστή, γευστική απόλαυση και κρύβουν πλήθος από θρεπτικές και θεραπευτικές ιδιότητες.

Το ρόδι παράγεται από ένα θάμνο ή δενδρύλιο που είναι αυτοφυές στην Ελλάδα, καθώς και σε άλλες μεσογειακές χώρες. Πιθανολογούν ότι μας έχει έρθει σε άγρια μορφή τα πανάρχαια χρόνια από την κεντρική Ασία.

Η λατινική ονομασία του είναι "Punica granalum", που σημαίνει "πολύσπορο μήλο".

Ο Πλίνιος το αναφέρει ως "Malum Punicum", που σημαίνει "μήλο των Καρχηδονίων".Το όνομα "Ρόα" ή "Ροία", που συναντάμε σήμερα σε πολλά μέρη της Ελλάδας, είναι ασιατικής καταγωγής και έχει τις ρίζες του στο συριακό "Rimmon".

Η ροδιά καλλιεργείται σε ηλιόλουστα και ζεστά μέρη, γι' αυτό και η παρουσία της είναι εμφανής στο μεσογειακό τοπίο.

Σύμφωνα με τη μυθολογία, η Ροδιά ήταν αφιερωμένη στην Ήρα, προστάτιδα του γάμου και της γέννησης. Η Αφροδίτη, θεά του έρωτα, συνέδεσε το όνομα της με την ίδια την καταγωγή της Ροδιάς, μια και εκείνη φύτεψε για πρώτη φορά το δένδρο στην Κύπρο. Αναφορά στη ροδιά κάνει και ο Όμηρος, στην Οδύσσεια, περιγράφοντας τις καλλιέργειες του βασιλιά των Φαιάκων, Αλκίνοου, ενώ ο Αριστοτέλης επισημαίνει κάποια ποικιλία ροδιών χωρίς κουκούτσια (Αθηναίος ΙΔ'650 ε).

Στη Βίβλο, η Ροδιά παρομοιάζεται με τη γυναικεία ομορφιά, οι σπόροι της συμβολίζουν τη γονιμότητα και ο κατακόκκινος χυμός τους το νέκταρ της αγάπης, Στη Λαϊκή παράδοση το ρόδι συνδέεται με το γάμο, ως σύμβολο γονιμότητας και με το έθιμο της πρωτοχρονιάς, σαν ένδειξη καλής τύχης.

Θεραπευτικές ιδιότητες

Το ρόδι είναι πλούσιο σε σάκχαρα, βιταμίνες A,B,C μέταλλα, όπως ασβέστιο, φώσφορο, κάλιο, νάτριο, σίδηρο και την αντιοξειδωτική ουσία, σελήνιο.

Το εκχύλισμα του ροδιού μπορεί να προλάβει τον καρκίνο του προστάτη ή να επιβραδύνει την εξάπλωσή του, ενώ η κατανάλωση χυμού ροδιού κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου εγκεφαλικών κακώσεων στα βρέφη.

Οι κατακόκκινοι και χυμώδεις σπόροι του είναι στυπτικοί, αφροδισιακοί, δροσιστικοί και ανακουφίζουν από τον πυρετό. Τονώνουν και αποτοξινώνουν τον οργανισμό, καθαρίζουν το αίμα, τα νεφρά και την κύστη. Το αφέψημα από τα άνθη της Ροδιάς, υπό μορφή γαργάρας, θεραπεύει την ουλίτιδα και ανακουφίζει από τον πονόλαιμο, ενώ το αφέψημα από τη φλούδα του καρπού καταπολεμά τις αμοιβάδες.

Ο δε χυμός του ροδιού, αναμεμειγμένος με ελαιόλαδο, εξαφανίζει τις κηλίδες από το δέρμα και σβήνει τις ρυτίδες, ενώ το ρόδι χρησιμοποιείται ευρύτατα στη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική.

Αυξήσεις σόκ στη βενζίνη...

Μια δήλωση του υφυπουργού Οικονομικών, Φίλιππου Σαχινίδη οδηγεί στο συμπέρασμα οτι οι αυξήσεις μπορεί να ξεπεράσουν και τα 15 λεπτά το λίτρο! Ο κ. Σαχινίδης δήλωσε οτι από την αύξηση μόνο αυτού του φόρου η κυβέρνηση προσδοκά έσοδα 1 δις ευρώ!

'Ετσι αν η αύξηση του ειδικού φόρου στα καύσιμα που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, εκτιμάται ότι θα επιβαρύνει 15 λεπτά την τιμή της αμόλυβδης, τότε από το 1,09 ευρώ που είναι σήμερα η μέση τιμή, θα φτάσει τουλάχιστον στο 1,24.

Αυτό θα σημάνει αυτόματα και ντόμινο αυξήσεων σε είδη πρώτης ανάγκης και σε υπηρεσίες, ενώ δεν έχει ξεκαθαριστεί ακόμα πόσο θα φτάσει η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης και κίνησης.

Ήδη στο υπουργείο Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητα και Ναυτιλίας εκκρεμούν αιτήματα βιομηχανιών για αυξήσεις στα προϊόντα τους. Οι τιμές των καυσίμων κινούνται ανοδικά πριν ακόμα αυξηθεί ο ειδικός φόρος, ο οποίος τώρα είναι περίπου 36 λεπτα ανά λίτρο στην αμόλυβδη και αναμένεται να ξεπεράσει τα 40 προ ΦΠΑ.

Οι υγρότοποι της Ελλάδας απειλούνται …

Επτά από τους 10 σημαντικούς υγροτόπους της Ελλάδας, που προστατεύονται από τη συνθήκη Ραμσάρ κινδυνεύουν, σύμφωνα με ρεπορτάζ του ΣΚΑΙ.

Η Μαλαμώ Κορμπέτη, υπεύθυνη πολιτικής περιβάλλοντος της ελληνικής ορνιθολογικής εταιρείας, με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια ημέρα υγροτόπων, δήλωσε ότι βρίσκονται στη «μαύρη λίστα» 7 από τους 10 σημαντικούς υγροτόπους της χώρας.

Στην εκδήλωση που διοργάνωσε η εν λόγω εταιρεία, η κ. Κορμπέτη στην ομιλία της, τόνισε ότι από το 1970 η χώρα μας έχει 75% λιγότερους υδροτόπους.

Επίσης, επισήμανε ότι οι υγρότοποι απειλούνται από την εναπόθεση μπάζων και σκουπιδιών, από την καταπάτησή τους ως κτήματα, τη ρύπανση, τις λάθος παρεμβάσεις και τη λαθροθηρία.

Οι 7 υγρότοποι είναι : οι Βιστωνίδα, το δέλτα του Νέστου, η Κορώνεια, η Βόλβη, ο Αξιός, ο Αμβρακικός, η λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου και η λιμνοθάλασσα Κοτιχίου.

ΟΗΕ: 55 χώρες κατέθεσαν τις δεσμεύσεις τους για τις μειώσεις εκπομπών CO2

Συνολικά 55 χώρες κατέθεσαν τις δεσμεύσεις τους για τις μειώσεις των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα μέχρι το 2020, στα πλαίσια της Συμφωνίας της Κοπεγχάγης, ανακοίνωσε ο ΟΗΕ.

Οι εν λόγω χώρες αντιπροσωπεύουν το 78% των παγκόσμιων εκπομπών του CO2 που σχετίζονται με την ενέργεια, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Wall Street Journal».

«Χρειάζονται να γίνουν περισσότερες προσπάθειες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Οι εν λόγω δεσμεύσεις των χωρών, είναι σημαντικά δείγματα πως υπάρχει προθυμία, οι διαπραγματεύσεις για το Κλίμα να έχουν θετική κατάληξη», τόνισε χαρακτηριστικά ο Yvo de Boer, εκτελεστικός γραμματέας της Συνθήκης- Πλαισίου για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC).

Στις 55 χώρες που κατέθεσαν τις δεσμεύσεις τους περιλαμβάνονται οι ΗΠΑ, η Κίνα, η ΕΕ, η Ινδία, η Βραζιλία, η Ρωσία και η Νότιος Αφρική.

Η μη δεσμευτική συμφωνία στην οποία κατέληξαν το Δεκέμβριο στη Κοπεγχάγη, οι εκπρόσωποι από 192 χώρες, καλούσε τις κυβερνήσεις μέχρι τις 31 Ιανουαρίου να καταθέσουν τις δεσμεύσεις τους για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Η Συμφωνία της Κοπεγχάγης θέτει τις βάσεις για τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη λήψη δραστικών μέτρων ώστε η παγκόσμια μέση θερμοκρασία του πλανήτη να μην ξεπεράσει τους 2 βαθμούς Κελσίου.

Οι υδρατμοί ρυθμίζουν την παγκόσμια θερμοκρασία του πλανήτη

Η μείωση των συγκεντρώσεων των υδρατμών στην κατώτερη στρατόσφαιρα της Γης, συμβάλλει σημαντικά στην επιβράδυνση της υπερθέρμανσης του πλανήτη, αποκαλύπτει νέα έρευνα επιστημόνων, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Έθνος».

Η εν λόγω έρευνα έγινε από επιστήμονες της Εθνικής Διοίκησης Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ, με επικεφαλής τη δρ. Σούζαν Σόλομον, σε συνεργασία με ερευνητές του πανεπιστημίου της Βέρνης στην Ελβετία και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Science».

Οι εν λόγω ερευνητές επισημαίνουν ότι οι κλιματολόγοι έχουν υποβαθμίσει τη σημασία των υδρατμών στις αυξομειώσεις της θερμοκρασίας της Γης και τονίζουν ότι η επίδραση τους είναι πολύ πιο σημαντική από ότι εκτιμούσαν μέχρι τώρα οι επιστήμονες.

Οι αμερικανοί ερευνητές επισημαίνουν ότι οι κλιματολόγοι μέχρι σήμερα έχουν υποβαθμίσει τη σημασία των υδρατμών στις αυξομειώσεις της θερμοκρασίας της Γης και τονίζουν ότι η επίδρασή τους είναι πολύ πιο σημαντική από ότι πίστευαν μέχρι τώρα οι επιστήμονες.

Αν και η νέα έρευνα δεν θέτει σε αμφισβήτηση ότι το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής προέρχεται από ανθρώπινες δραστηριότητες, παρόλα αυτά βοηθάει να γίνει κατανοητό γιατί η παγκόσμια θερμοκρασία παρουσιάζει αυξομειώσεις από δεκαετία σε δεκαετία.

Σύμφωνα με την εν λόγω μελέτη, μια μείωση 10% της υγρασίας (των υδρατμών) περίπου 20χλμ. πάνω από την επιφάνεια της Γης, εξηγεί γιατί η αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας έχει μείνει σταθερή από την αρχή του 21ου αιώνα, παρά τη μεγάλη άνοδο του CO2 στην ατμόσφαιρα.

Οι υδρατμοί έχουν αναγνωριστεί ως σημαντικό αέριο του θερμοκηπίου, όπως το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο, καθώς απορροφούν θερμότητα από τον ήλιο, η οποία διαφορετικά θα είχε αντανακλαστεί πίσω στο διάστημα, συμβάλλοντας έτσι στο να παγιδεύεται η θερμότητα πάνω από τον πλανήτη μας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών, η μείωση της ατμοσφαιρικής υγρασίας μετά το 2000 οδήγησε σε άνοδο της θερμοκρασίας κατά 25% μικρότερη από ό,τι αν δεν είχε υπάρξει η μείωση των υδρατμών.

Αντίστροφα, στη δεκαετία του ΄90, η αύξηση της υγρασίας προκάλεσε πιθανότατα αύξηση της θερμοκρασίας της Γης κατά 30%.

Οι επιστήμονες παραδέχτηκαν ότι παραμένει ακόμα μυστήριο γιατί οι υδρατμοί αυξομειώνονται τόσο γρήγορα και τόσο έντονα.

Επιστήμονες μελετούν τις φάλαινες, χωρίς να τις θανατώνουν

Ο Αυστραλός υπουργός Περιβάλλοντος Peter Garrett, δήλωσε ότι οι φάλαινες μπορούν να μελετηθούν στο φυσικό τους βιότοπο, σύμφωνα με δημοσίευμα του ειδησεογραφικού πρακτορείου Xinua.

«Δεν χρειάζεται να τις σκοτώσουμε για να τις μελετήσουμε» τόνισε χαρακτηριστικά ο Αυστραλός υπουργός Περιβάλλοντος.

Ο υπουργός ανακοίνωσε, ότι ομάδα Αυστραλών επιστημόνων πρόκειται να αναχωρήσει για την Ανταρκτική, ως μέρος του κυβερνητικού προγράμματος για την προστασία των φαλαινών.

Η εν λόγω ομάδα, θα συνεργαστεί με επιστήμονες από τη Νέα Ζηλανδία στο συγκεκριμένο ταξίδι το οποίο θα διαρκέσει 6 εβδομάδες, για τη μελέτη των φαλαινών στο φυσικό τους περιβάλλον.

Οι ερευνητές θα μελετήσουν τις διατροφικές τους συνήθειες και το ρόλο που παίζουν οι πάγοι στην επιβίωση τους.

Το εν λόγω πρόγραμμα προσπαθεί να περάσει το μήνυμα «σεβαστείτε τους ωκεανούς και τα πλάσματα που ζουν σε αυτούς».

Η Ιαπωνία θεωρεί το κυνήγι της φάλαινας μια πολιτιστική παράδοση, όμως σταμάτησε επίσημα το εμπορικό κυνήγι αφού συμφώνησε σε ένα παγκόσμιο μορατόριουμ, μετά από έντονες διαμαρτυρίες οργανώσεων και κυβερνήσεων το 1986.

Την επόμενη χρονιά όμως, βρήκε διέξοδο από το μορατόριουμ, χρησιμοποιώντας ως πρόσχημα τη διαδικασία της επιστημονικής έρευνας όπου και συνέχισε την φαλαινοθηρία.

Υβριδική Ferrari στην έκθεση της Γενεύης

Πάει καιρός από τότε που ακούσαμε πως η Ferrari έχει στα σκαριά ένα υβριδικό μοντέλο, όμως σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες τα σχέδια της ιταλικής εταιρίας πρόκειται να πάρουν σάρκα και οστά στην έκθεση αυτοκινήτου της Γενεύης, τον ερχόμενο Μάρτιο.

Η ανακοίνωση έγινε από τον πρόεδρο της εταιρίας, Λούκα ντι Μοντετζέμολο, ο οποίος δήλωσε πως στα πλαίσια παρουσίασης του φετινού μονοθεσίου της Ferrari, θα έχουμε και την πρώτη επαφή με μία υβριδική έκδοση που θα βασίζεται στην 599.

Όσον αφορά την τεχνολογία που θα χρησιμοποιηθεί, χωρίς να είναι τίποτα επίσημο ακόμα, αναμένεται να δούμε το σύστημα KERS που χρησιμοποιούσαν και τα μονοθέσια της ιταλικής ομάδας στην Formula 1, ενώ οι ρυπές διοξειδίου του άνθρακα αναμένεται να μειωθούν κατά 40%. Όσον αφορά την κατανάλωση καυσίμων, αυτή υπολογίζεται να πέσει κατά 35%.

θα μιλήσει η Ελένη Μενεγάκη;

Το μόνο βέβαιο είναι ότι σήμερα θα είναι ακόμη μια δύσκολη ημέρα για την ίδια όχι όμως για την εκπομπή της που θα την φέρει μετά από καιρό στην πρώτη θέση της τηλεθέασης.

Ο "βιολιστής του Άουσβιτς" θυμάται...

Κρατούμενος "121000097". Αυτόν τον αριθμό τού έδωσαν οι ναζί, όταν έφτασε στο στρατόπεδο-κολαστήριο του Άουσβιτς ΙΙ - Μπιρκενάου. Ήταν Μάιος του 1943.

Σήμερα, διανύει πλέον το 97ο έτος της ηλικίας του, αλλά το μελάνι από το τατουάζ της ντροπής στο αριστερό του μπράτσο παραμένει ανεξίτηλο και ευανάγνωστο. Από την άμεση απάντηση που δίνει στο τηλέφωνο, γίνεται αντιληπτό ότι δεν χρειάστηκε καν να κοιτάξει για να το θυμηθεί. Μήπως άραγε, θα ήταν ποτέ δυνατόν να ξεχάσει…

Το όνομα του Θεσσαλονικιού εβραίου Ιακώβ (Ζακ) Στρούμσα (Jacques Strοumsa) πέρασε στην ιστορία μ' έναν καθ' όλα οξύμωρο τρόπο. Έγινε γνωστός μετά την απελευθέρωση, ως ο "βιολιστής του Άουσβιτς". Στην πραγματικότητα το βιολί δεν ήταν γι' αυτόν μέσο καλλιτεχνικής έκφρασης και δημιουργίας. Ήταν μια υπαγορευμένη υπηρεσία, απάνθρωπη. Ένας βαρύς καταναγκασμός, σε κάποιο βαθμό και μηχανισμός αυτοπροστασίας για όσο καιρό έπαιζε στη στρατιωτική ορχήστρα του Άουσβιτς - Μπιρκενάου, ως "το πρώτο βιολί".

"Από το πρωί (έπαιζα), από τις έξι και για δυόμιση ώρες συνεχώς -και άλλες τόσες το βράδυ- όταν οι κρατούμενοι επέστρεφαν από τη δουλειά. Παίζαμε μόνο στρατιωτικά τραγούδια και εμβατήρια. Ήμουν το πρώτο βιολί της ορχήστρας, καθώς πριν από τον πόλεμο είχα πάει στο ωδείο και είχα διδαχθεί μουσική", λέει ο κ. Στρούμσα.

Στο τηλεφώνημά μας, στο Ισραήλ, απαντά η σύζυγος του Λώρα και τού περνάει το ακουστικό. Παρά την προχωρημένη ηλικία του δείχνει πρόθυμος να μιλήσει, να ξαναθυμηθεί την κόλαση που έζησε, με αφορμή τα 65 χρόνια από τη συμπλήρωση της απελευθέρωσης του Άουσβιτς.

Το στρατόπεδο - κολαστήριο, σύμβολο της ναζιστικής θηριωδίας, άρχισε να χτίζεται από τον Ιούνιο του 1940, με τις οδηγίες του Χάινριχ Χίμλερ, στη βιομηχανική περιοχή της Σιλεσίας. Η συνολική του έκταση ανερχόταν στα 40 χμ² και αποτελούνταν από τρία κύρια συγκροτήματα (Άουσβιτς Ι, Άουσβιτς ΙΙ - Μπίρκεναου και Άουσβιτς ΙΙΙ -Μόνοβιτς) και 39 δευτερεύοντα στρατόπεδα. Συνολικά, εκτοπίστηκαν στο Άουσβιτς περισσότεροι από 1,3 εκατομμύρια άνθρωποι, από τους οποίους τουλάχιστον 1,1 εκατομμύρια εξοντώθηκαν (Εβραίοι, τσιγγάνοι, σλάβοι, αιχμάλωτοι πολέμου, κ.α.). Περίπου 900.000 υπολογίζεται ότι πέθαναν άμεσα, έπειτα από επιλογή που έγινε κατά την άφιξή τους. Άλλοι 200.000 άνθρωποι πέθαναν από ασθένειες, υποσιτισμό, κακοποιήσεις, εκτελέσεις, θανατηφόρες ενέσεις, απαγχονισμό, συνεπεία ιατρικών πειραμάτων ή δολοφονήθηκαν με αέριο "Κυκλώνας Β", σε ειδικούς θαλάμους (θάλαμοι αερίων).

Το πρώτο τμήμα του στρατοπέδου που απελευθερώθηκε το μεσημέρι της 27ης Ιανουαρίου του 1945 ήταν το συγκρότημα του στρατοπέδου Άουσβιτς - Μόνοβιτς, από την 60ή Στρατιά, με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Πάβελ Κουρότσκιν. Ακολούθησαν και τα υπόλοιπα τμήματα του στρατοπέδου. Ακριβώς, σαν σήμερα, εξήντα πέντε χρόνια πριν…

Η τραγική ιστορία του "βιολιστή του Άουσβιτς"

Πριν από την κατοχή, ο Ζακ Στρούμσα πρόλαβε να βρεθεί στις φλόγες του πολέμου, υπηρετώντας για ένα εξάμηνο στις διαβιβάσεις (στρατιωτικό ραδιόφωνο) του ελληνικού στρατού, στο αλβανικό μέτωπο. Γύρισε στη Θεσσαλονίκη, όπου προπολεμικά ασκούσε το επάγγελμα του μηχανικού καλλιεργειών. Δυστυχώς, η ναζιστική κατοχή έμελλε να αποδειχθεί ακόμη πιο τραγική για τους εβραίους συμπατριώτες μας. Η μοίρα του Ιακώβ συνδέθηκε με εκείνη των ομόθρησκών του, των 45.000 Θεσσαλονικέων εβραίων πολιτών, οι οποίοι, υπό το κράτος της βίας, εγκατέλειψαν την πόλη για να μεταφερθούν στα ναζιστικά στρατόπεδα-κολαστήρια. Απ' αυτούς, γύρισαν πίσω λιγότεροι από 3.000.

Ο Στρούμσα συνελήφθη σε ηλικία 30 ετών, μαζί με την οικογένειά του, στο σπίτι του, στην οδό Ευζώνων, και οδηγήθηκε, στον καταυλισμό - "γκέτο" του σιδηροδρομικού σταθμού. Έξι ημέρες μετά, αναχωρούσε με άλλους, περίπου εκατό Θεσσαλονικείς εβραίους, για τα στρατόπεδα του θανάτου. Ήταν άνοιξη του 1943. Οι συνθήκες της μεταφοράς τους ήταν άθλιες. Η δε υποδοχή στους τόπους εξόντωσης, πραγματικό σοκ!

Την πρώτη του γυναίκα, την 22χρονη Νόρα Μορντώχ, έγκυο στον 8ο μήνα, μετά την άφιξη τους στο Μπίρκενάου, ο Ιακώβ Στρούμσα δεν την ξαναείδε ποτέ ! Πέθανε τη μέρα της άφιξής της, στις 8 Μαΐου 1943. Το συγκρότημα Μπίργκενάου είχε μετατραπεί ήδη, από τα μέσα του 1942, από στρατόπεδο εργασίας σε στρατόπεδο άμεσης εξόντωσης. Οι εκεί μεταφερόμενοι αιχμάλωτοι, ιδιαίτερα οι πιο αδύναμοι, ασθενικοί και τα γυναικόπαιδα, θανατωνόταν αμέσως.

"Όσους δεν τούς έβαλαν το νούμερο στο μπράτσο, δηλαδή τους ικανούς προς εργασία, τούς εξαφάνισαν στα κρεματόρια. Χωριστήκαμε, χωρίστηκαν οικογένειες, χάθηκαν. Άλλοι εδώ, άλλοι εκεί . Στο Μπιρκενάου είχα μπει ως πρώτο βιολί στην ορχήστρα", τονίζει ο Στρούμσα.

Στην ορχήστρα του στρατοπέδου έπαιζαν, εκτός του Στρούμσα, οι Σολ Μάνο, Ασέρ Κοέν, Μισέλ Ασσαέλ, Πέπο Γκαντένιο και Ισαάκ Σιών και ο φλαουτίστας - γιατρός Αλβέρτος Μενασσέ, που το βράδυ της 22ας Οκτωβρίου 1943, ενώ "συνόδευε" με το φλάουτό του τις ομάδες εργασίας, είδε να περνά από μπροστά του η δεκατετράχρονη κόρη του Λίλιαν μαζί με εκατοντάδες άλλες γυναίκες, με κατεύθυνση τους θαλάμους αερίων…

"Έμεινα εκεί, στο Μπιρκενάου, ενάμιση μήνα" συνεχίζει ο Ιακώβ Στρούμσα και συνεχίζει: "Μετά με πήραν από το Μπιρκενάου και επειδή ήξερα καλά γερμανικά και ήμουν και μηχανικός στο επάγγελμα, με οδήγησαν για δουλειά σ' ένα τεχνικό γραφείο, σε εργοστάσιο έξω από το Άουσβιτς. Δούλευαν εκεί πάνω από χίλια άτομα. Έφτιαχναν πολεμικό υλικό, χειροβομβίδες. Δούλευα όλη τη μέρα το βράδυ επέστρεφα στο στρατόπεδο. Έμεινα περίπου ενάμιση χρόνο στο Άουσβιτς".

Η ερώτηση βγαίνει αυθόρμητα: "Και για τα κρεματόρια, πότε καταλάβατε τι γινόταν;".

"Δυστυχώς, αργήσαμε να καταλάβουμε, μας λέει, ήταν μακριά από τους κοιτώνες. Όποιος τολμούσε να πλησιάσει, όποιος κάτι έβλεπε, δεν γυρνούσε…"

Η απελευθέρωση

Η απελευθέρωση του "βιολιστή του Άουσβιτς" ήρθε στις 8 Μαΐου του 1945. Ήταν ακριβώς δύο χρόνια μετά τη φρικτή εκείνη μέρα, που φορώντας το κίτρινο αστέρι στο πέτο, μαζί με άλλους ομοθρήσκους του, πέρασε την πύλη του Άουσβιτς για να γίνει άνθρωπος - αριθμός, έρμαιο, στα χέρια των δημίων του. Δύο χρόνια ζωής, μέσα σ' έναν τρομακτικό εφιάλτη που πήρε τέλος. Η ημέρα της απελευθέρωσης, που ήλπιζε και ονειρευόταν δεν τον βρήκε στο Άουσβιτς.

Οι ναζί είχαν αρχίσει να εκκενώνουν από τα μέσα Ιανουαρίου του 1945, με ταχύτερους ρυθμούς το στρατόπεδο, προκειμένου να καλύψουν τα ίχνη των εγκλημάτων τους, υποβάλλοντας σε "πορείες θανάτου" περισσότερους από 60.000 κρατουμένους. Μόνο 7.500 βρήκαν οι σύμμαχοι, τους πιο αδύναμους και εξαντλημένους από τις κακουχίες.

Ο Ζακ Στρούμσα μεταφέρθηκε στο πλαίσιο αυτής της πρακτικής, ενάμιση μήνα πριν από την απελευθέρωση του Άουσβιτς, στο Μαουτχάουζεν - Γκούζεν. Εκεί σχεδίαζαν να μεταφέρουν οι ναζί και τα κρεματόρια και τους αποτεφρωτήρες που αποσυναρμολογούσαν από το Άουσβιτς, καθώς πίστευαν ότι το Μαουτχάουζεν δεν θα έπεφτε στα χέρια των συμμάχων. Αλλά διαψεύστηκαν.

Εκεί, στις 8 Μάιου του 1945 ο ταλαιπωρημένος "βιολιστής του Άουσβιτς" ανέπνευσε με ανακούφιση, έπειτα από δύο χρόνια τρομακτικών εξευτελισμών και ανείπωτου πόνου, και πάλι τον γλυκό "αέρα" της ελευθερίας.

"Δεν έχω αγαπημένο τραγούδι…"

Το βιολί που είχε μαζί του στο Άουσβιτς, του το "κατέσχεσαν" οι Γερμανοί, κατά τη μεταγωγή του στο στρατόπεδο εργασίας. Περιστασιακά έπαιζε με άλλα βιολιά, άλλων κρατουμένων, άλλα σπάνια. Δεν υπήρχε ελεύθερος χρόνος. Όμως, δύο μήνες μετά την αποφυλάκισή του, ο Ζακ Στρούμσα αγόρασε ένα βιολί από το Παρίσι "με τα χίλια γαλλικά φράγκα που έδιναν τότε οι Γάλλοι" στους εξαθλιωμένους και ρακένδυτους κρατουμένους των στρατοπέδων, που κατευθύνθηκαν, με τα "τρένα της ελευθερίας", προς τη Γαλλία. Αυτό το βιολί, ο Ζακ, το έχει μαζί του και σήμερα, στο σπίτι του, στο Ισραήλ.

Εκεί, στην "τραυματισμένη" από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο "Πόλη του Φωτός", το Παρίσι, ο "βιολιστής του Άουσβιτς" γνώρισε, το 1945, και τη δεύτερη γυναίκα του, τη Λώρα. Είναι ελληνοεβραία και αυτή. Είχε ισπανικό διαβατήριο και βρέθηκε από την Αθήνα στο Μπέργκεν Μπέλσεν. Όταν τη γνώρισε ο Ζακ, η Λώρα είχε χάσει και τους δύο γονείς της και ο ίδιος τους περισσότερους συγγενείς του.

Σήμερα, ο 97χρονος Ιακώβ Στρούμσα και η 83χρονη Λώρα ζουν στην Ιερουσαλήμ. Ο Ιακώβ "περνάει τον καιρό του" δίνοντας διαλέξεις σε γκρουπ εβραίων, που έρχονται από διάφορες χώρες και τουρίστες- γνωρίζει καλά ελληνικά, γαλλικά, ισπανικά (Λαντίνο)- στο μουσείο "Yad Vashem", το μεγαλύτερο Εβραϊκό Μουσείο των Ηρώων και Μαρτύρων του Ολοκαυτώματος. Έχει έναν γιο και δύο κόρες. Ο μεγάλος γιος του είναι καθηγητής πανεπιστημίου και μετακόμισε πρόσφατα στην Οξφόρδη, η μεγάλη του κόρη εργάζεται στο υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ και η μικρή διδάσκει Ιστορία Καλών Τεχνών στο Πανεπιστήμιο της γειτονικής πόλης Βηρσαβεέ.

Ο Ιακώβ Στρούμσα διηγήθηκε την ιστορία του σε ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο με τίτλο: "Διάλεξα τη ζωή", που μεταφράστηκε και στα ελληνικά. Η ζωή του απετέλεσε πηγή έμπνευσης και για άλλες εκδόσεις -ελληνικές και ξένες- άρθρα και μυθιστορήματα.

Παρά την προχωρημένη ηλικία του, μιλάει συγκροτημένα και σταθερά, αλλά πάντα σκέφτεται πριν πει την παραμικρή πρόταση. Τα λόγια, όμως, δεν τού βγαίνουν εύκολα για το Άουσβιτς. Ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος να ξεχνάει το θάνατο. Ο "βιολιστής του Αουσβιτς" προτιμά να μιλά για το σήμερα. Τα τελευταία χρόνια δεν παίζει πλέον βιολί.

Όταν τον ρωτώ, ποιο ήταν το αγαπημένο τραγούδι του στο βιολί, απαντά διστακτικά και κάπως συγκρατημένα: "Δεν έχω κανένα αγαπημένο τραγούδι…".

Τα 20 επαγγέλματα του μέλλοντος

Το Βρετανικό Υπουργείο Επιχειρήσεων, Καινοτομίας και Δεξιοτήτων ζήτησε πρόσφατα από μια ομάδα επιστημόνων που ασχολούνται με τις τεχνολογίες του μέλλοντος να περιγράψουν πώς η τεχνολογική και επιστημονική πρόοδος θα επηρεάσει τα σημερινά επαγγέλματα.

Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν από την ομάδα Fast Future Research στην Έκθεση «Shape of Jobs to Come» και ήταν πραγματικά εκπληκτικά. Η μελέτη παρουσίασε 20 επαγγέλματα, που ενδέχεται να θεωρούνται συνηθισμένα το 2020 ή το 2030 σήμερα όμως ακούγονται σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας.

Χειρουργοί που θα κάνουν επεμβάσεις για να δίνουν μεγαλύτερη χωρητικότητα μνήμης στους ανθρώπους, ελεγκτές καιρού, κατασκευαστές ζωντανών ανθρώπινων μελών και «κάθετοι» αγρότες είναι μόνο μερικά από τα μελλοντικά επαγγέλματα που παρουσιάστηκαν.

Διαβάστε παρακάτω τη λίστα με τα 20 πιο ενδιαφέροντα επαγγέλματα του μέλλοντος:

1. Κατασκευαστές μελών του ανθρώπινου σώματος. Η τεχνολογία θα προχωρήσει αρκετά ώστε να δημιουργούνται ζωντανά ανθρώπινα μέλη με αποτέλεσμα να υπάρξει ανάγκη κατασκευαστών μελών του σώματος, καταστήματα που θα τα πωλούν και θα τα επισκευάζουν.

2. Νανο-γιατροί. Πρόοδοι στον τομέα της νανοτεχνολογίας για τη δημιουργία υπο-ατομικών συσκευών και θεραπειών είναι πολύ πιθανόν να φέρουν αλλαγές στην προσωπική περίθαλψη και έτσι θα χρειαστεί μια νέα γενιά νανο-ειδικών ιατρικής που θα διαχειρίζονται τις νέες θεραπείες.

3. Αγρότες γενετικά τροποποιημένων τροφίμων. Οι αγρότες νέας γενιάς θα καλλιεργούν φυτά και θα εκτρέφουν ζώα που θα είναι γενετικά τροποποιημένα έτσι ώστε να παράγουν περισσότερη τροφή και να περιέχουν θρεπτικές πρωτεΐνες.

4. Διαχειριστές/ σύμβουλοι ηλικιωμένων. Θα χρειαζόμαστε ειδικούς οι οποίοι θα διαχειρίζονται την υγεία και τις ανάγκες του πληθυσμού ηλικιωμένων. Θα μπορούν να χρησιμοποιούν μια σειρά από νέες θεραπείες φαρμάκων, ψυχικής υγείας και εκγύμνασης.

5. Χειρούργοι αύξησης της μνήμης. Χειρουργοί θα μπορούν να προσθέσουν επιπλέον μνήμη σε ανθρώπους και να βοηθήσουν αυτούς που είναι υπερβολικά εκτεθειμένοι σε πληροφορίες και χρειάζονται περισσότερη μνήμη για να αποθηκεύουν την ενέργεια.

6. Ηθικιστές της Νέας επιστήμης. Καθώς η επιστημονική πρόοδος επιταχύνεται σε τομείς όπως η κλωνοποίηση, ενδέχεται να χρειαστεί μια νέα γενιά ανθρώπων που θα καταλαβαίνουν την επιστήμη και θα βοηθούν την κοινωνία να κάνει ηθικές επιλογές εξέλιξης. Δεν θα είναι πια ζήτημα το αν μπορούμε να κάνουμε κάτι αλλά το αν πρέπει.

7. Διαστημικοί πιλότοι, τουριστικοί ξεναγοί και αρχιτέκτονες. Με εταιρείες ήδη πολλά υποσχόμενες στον τουριστικό χώρο, θα χρειαστούμε πιλότους και ξεναγούς του διαστήματος καθώς και αρχιτέκτονες που θα σχεδιάζουν που θα ζούμε και θα εργαζόμαστε. Τρέχοντα έργα στο SICSA (Πανεπιστήμιο του Χιούστον) περιλαμβάνουν ένα θερμοκήπιο στον Άρη, σεληνιακά φυλάκια και οχήματα εξερεύνησης του διαστήματος.

8. Κάθετοι αγρότες. Τα κάθετα αγροκτήματα, σε ουρανοξύστες στο κέντρο των πόλεων θα αυξηθούν εντυπωσιακά μέχρι το 2020.

9. Ειδικοί αντιστροφής της κλιματικής αλλαγής. Όσο αυξάνονται οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, θα χρειαστούν μηχανικοί – επιστήμονες για να συμβάλουν στη μείωση ή ανατροπή των αποτελεσμάτων. Το φάσμα των επιστημών και τεχνολογιών που χρησιμοποιούν θα περιλαμβάνει, ενδεχομένως, τη συμπλήρωση των ωκεανών με ρινίσματα σιδήρου και την τοποθέτηση γιγαντιαίων ομπρελών που θα εκτρέπουν τις ακτίνες του ήλιου.

10. Εφαρμοστές καραντίνας. Εάν ένας θανατηφόρος ιός αρχίσει να εξαπλώνεται ταχέως, λίγες χώρες, και λίγοι άνθρωποι, θα είναι έτοιμοι. Οι νοσοκόμες δεν θα επαρκούν. Καθώς τα ποσοστά θνησιμότητας αυξάνονται και οι πόλεις θα κλείνουν, κάποιος θα αναλαμβάνει τη φύλαξη των πυλών.

11. Αστυνομία καιρικών μετατροπών. Η κλοπή σύννεφων για να δημιουργηθεί βροχή, είναι κάτι που ήδη συμβαίνει σε κάποιες γωνιές του πλανήτη και στο μέλλον θα χρειάζονται ειδικά σώματα που θα προστατεύουν τα σύννεφα και θα ελέγχουν ποιος έχει δικαίωμα να ψεκάσει με ιωδίδια (τα ιωδίδια με την πάροδο του χρόνου υφίστανται σε περιορισμένη έκταση διάσπαση, κατά την οποία ελευθερώνεται ιώδιο) αργύρου για να προκαλέσει βροχή από τα περαστικά σύννεφα.

12. Εικονικοί δικηγόροι. Όσο περισσότερο επικοινωνούμε online, τόσο θα αυξάνεται η ανάγκη για ειδικούς δικηγόρους που θα επιλύουν νομικές διαφορές μεταξύ ατόμων που ζουν σε διαφορετικές χώρες με διαφορετικά νομικά συστήματα.

13. Εικονικοί διαχειριστές / ψηφιακοί καθηγητές. Ευφυή είδωλα ή χαρακτήρες υπολογιστών (avatar) ενδέχεται να βοηθούν ή ακόμα και να αντικαταστήσουν τους εκπαιδευτικούς στις τάξεις.

14. Κατασκευαστές εναλλακτικών οχημάτων. Θα χρειαστούμε σχεδιαστές και κατασκευαστές της επόμενης γενιάς μέσων μεταφοράς, χρησιμοποιώντας εναλλακτικά υλικά και καύσιμα..

15. Προσωπικοί παρουσιαστές ειδήσεων. Καθώς το τηλεοπτικό, ραδιοφωνικό και διαδικτυακό περιεχόμενο γίνεται όλο και περισσότερο εξατομικευμένο, θα υπάρχουν θέσεις εργασίας για ανθρώπους που θα εργάζονται με παραγωγούς και διαφημιστές ώστε να δημιουργούν ειδήσεις και θέματα ανάλογα με τα προσωπικά ενδιαφέροντα του καθενός. Η εξατομίκευση θα γίνεται από ηλεκτρονικούς υπολογιστές ενώ η παρουσίαση των ειδήσεων θα γίνεται από ανθρώπους.

16. Καθαρίστριες δεδομένων. Καθώς αυξάνονται τα ηλεκτρονικά δεδομένα και οι πληροφορίες για τον καθένα μας, θα χρειαζόμαστε οπωσδήποτε μια ειδικές καθαρίστριες - ές που θα ξεφορτώνεται με ασφάλεια ό,τι δεν χρειαζόμαστε.

17. Οικιακή ηλεκτρονική βοηθός. Οι ηλεκτρονικές βοηθοί θα μας βοηθούν να οργανώνουμε την ηλεκτρονική ζωή μας, θα οργανώνουν τα email μας, θα εξασφαλίζουν την σωστή αποθήκευση των προφίλ, των δεδομένων και των passwords μας.

18. Χρηματιστές χρόνου. Ο χρόνος πάντα ήταν χρήμα και υπάρχουν ήδη άνθρωποι που αναλαμβάνουν διαχείριση χρόνου. Στο μέλλον, ενδεχομένως να προκύψουν και αγορές όπου ο χρόνος θα διαπραγματεύεται ως εναλλακτική νομισματική μονάδα.

19. Υπάλληλοι κοινωνικής δικτύωσης. Ενδεχομένως να χρειαστούμε εργαζόμενους που θα αναλάβουν ανθρώπους που έχουν υποστεί τραύματα ή έχουν μπει στο περιθώριο της κοινωνικής δικτύωσης.

20. Προσωπικοί μάνατζερ. Αυτή η δουλειά θα είναι προέκταση του ρόλου που σήμερα παίζουν οι στυλίστες και οι μάνατζερς των διασημοτήτων. Θα είναι ο υπεύθυνος για την δημιουργία της προσωπικής μας «μάρκας» χρησιμοποιώντας κοινωνική δικτύωση και άλλα μέσα.